Spacerując wzdłuż bujnej ścieżki prowadzącej do Château de Clairefontaine, witają cię imponujące trzy metrowe odwzorowanie trofeum Mistrzostw Świata, otoczone przez dwie gwiazdy symbolizujące zwycięstwa Francji w tych rozgrywkach. Didier Deschamps odegrał kluczową rolę w obu triumfach, najpierw jako kapitan w 1998 roku, a następnie jako trener w 2018 roku.
Pierwszy finał Mistrzostw Świata Francji w 1998 roku był historycznym momentem, ale obecnie zespół dotarł do czterech z ostatnich siedmiu finałów, a Deschamps miał udział w trzech z nich. Gdy drużyna przygotowuje się do kolejnej szansy na chwałę w Ameryce Północnej, presja rośnie. Deschamps zauważa: „Jesteśmy jednym z faworytów,” siadając do naszej rozmowy. „Ten etykieta nie jest dla mnie tematem tabu. Jeśli zasłużyliśmy na ten status, to dzięki naszym przeszłym osiągnięciom oraz uzyskanym wynikom.”
W trakcie naszej rozmowy asystent Deschampsa, Guy Stéphan, żartobliwie zagląda przez drzwi, ogłaszając: „Macie najlepszego!” Deschamps odpowiada z uśmiechem: „On zawsze jest bardzo obiektywny.” Przy rekordzie takim jak Deschampsa, trudno polemizować z twierdzeniem Stéphan.
Jednak Deschamps przyznaje, że percepcja może się różnić. „Być może jest więcej uznania za granicą,” stwierdza. „Po intensywnych podróżach, rozumiem, że odczucia różnią się poza Francją.” Odnosi się do krajowych obaw dotyczących stylu gry zespołu, lekko się uśmiechając, a następnie dodaje: „To zależy od tego, co rozumiesz przez 'styl gry’. Na arenie międzynarodowej to jest coś innego, a w Francji zostaliśmy określeni jako defensywny zespół, ale to nie powstrzymało nas od osiągania wyników.”
Deschamps jednak nie koncentruje się na spuściźnie. Utrzymuje: „Nie ma to dla mnie znaczenia, ani mnie nie interesuje. Priorytetem jest teraźniejszość i przyszłość, a przyszłość to Mistrzostwa Świata. Po tym każdy będzie miał swoje własne interpretacje i odczucia.”
Podczas gdy publiczna percepcja to jeden z aspektów, szacunek od kolegów po fachu ma również znaczenie. Gareth Southgate, były zawodnik Deschampsa, a także tacy jak Thomas Tuchel, Carlo Ancelotti i Hansi Flick, wszyscy uznali jego wpływ. Z trzema wielkimi finałami i tytułem Ligi Narodów na koncie, Deschamps stał się centralną postacią współczesnego futbolu międzynarodowego.
Podkreśla, że nie ma żadnej tajemnej recepty na sukces. „Mam magiczne słowo: adaptacja,” mówi. „Dostosowuję się w zależności od tego, z kim pracuję. To prowadzi do modyfikacji… Tylko dlatego, że coś działało w przeszłości, nie oznacza, że nie powinniśmy się zmieniać. Nie chodzi o zmianę dla samej zmiany.”
Poza strategiami taktycznymi, skuteczne zarządzanie ludźmi jest kluczowe, a adaptacja jest równie ważna. „Obecne pokolenie różni się od tego, kiedy zaczynałem w 2012 roku… wymagają więcej komunikacji,” wyjaśnia, reflektując nad ewoluującą dynamiką w składzie Francji.
Od emocjonalnej porażki z Argentyną w finale Mistrzostw Świata w 2022 roku, weterani tacy jak Hugo Lloris, Olivier Giroud, Raphaël Varane i Antoine Griezmann wycofali się z gry międzynarodowej. „Pałeczkę przekazano,” zauważa Deschamps, nazywając Kyliana Mbappé swoim następcą jako kapitana, który ma najwięcej występów w reprezentacji.
„Kylian, teraz nasz kapitan, obserwował i słuchał, zanim przyjął tę rolę. Nie naśladuje stylu Hugo; ich osobowości są dość różne. Przejmuje przywództwo zarówno na boisku, jak i poza nim, i rozumie, że kiedy mówi, reprezentuje wszystkich zawodników,” rozwija Deschamps. Broni swojej decyzji o umiejscowieniu napastnika Realu Madryt w centralnej roli, stwierdzając: „Jeśli jestem głupi, to wielu trenerów przede mną również było głupich, umieszczając go w środku ataku w swoich drużynach przez ostatnie dwa lata w Realu i ostatni rok w PSG.”
Mbappé zmierzył się z wyzwaniami podczas Euro 2024, w tym z kontuzją w pierwszym meczu przeciwko Austrii. Deschamps wspomina, że jego przygotowanie było „suboptymalne,” zauważając: „Przeszedł bardzo trudne ostatnie sześć miesięcy w PSG z ograniczonym czasem gry.” Zbliżając się do tych Mistrzostw Świata, Mbappé jest zaledwie o jedną bramkę od pobicia rekordu Giroud na wszech czasów dla Francji (57), co jest statystyką, która mocno rezonuje z Deschampsem, którego wybory taktyczne często są poddawane krytyce, ale często okazują się trafne.
Aby pomóc Mbappé pobić rekord Giroud, Deschamps podkreśla potrzebę odpowiedniego „balansu,” termin, który powtarza przez całą naszą rozmowę. „Podczas Mistrzostw Świata w 2022 roku mieliśmy na boisku czterech napastników,” odpowiada na twierdzenia, że przejście z formacji 4-3-3 na 4-2-3-1 mogłoby zagrozić ich solidnej defensywie.
Wskazuje na rolę Antoine’a Griezmanna, który działał jako czwarty napastnik w trio pomocników podczas ostatnich Mistrzostw Świata. Jego nowy zastępca, Michael Olise, jest opisywany przez Deschampsa jako „osoba bardziej powściągliwa, nieco nieśmiała, ale niewiarygodnie utalentowana, gdy już jest na boisku. Obecnie błyszczy i jest jednym z najlepszych zawodników podczas Mistrzostw Świata.”
Deschamps staje przed trudnymi wyborami, szczególnie w odniesieniu do pozycji napastników. Nie wszyscy z Mbappé, Olise, Ousmane Dembélé, Rayan Cherki, Désiré Doué, Bradley Barcola, Marcus Thuram, Jean-Philippe Mateta i Maghnes Akliouche mogą być na boisku jednocześnie.
„Chodzi o zarządzanie rozczarowaniem tych, którzy nie zaczną,” stwierdza Deschamps. „Zawsze jest to wyzwanie do zaakceptowania, ponieważ każdy zawodnik wierzy, że jest lepszy od tego na swoim miejscu… każdy profesjonalista na najwyższym poziomie przyzna, że 'Rywalizacja? Oczywiście, to część naszego życia,’ ale kiedy dotyczy to ich samych, jest to trudniejsze do zaakceptowania.”
W związku z tym, powtarzając uczucia Tuchela jako nowicjusza w międzynarodowym szkoleniu, Deschamps zaznacza, że nie chodzi tylko o wybranie najlepszych 26 zawodników na Mistrzostwa Świata.
Zbliżając się do swoich 58. urodzin w październiku, Deschamps dostrzega unikalne wyzwania związane z zarządzaniem międzynarodowym. „Ta rola jest całkowicie inna od zarządzania w klubie, a żaden z moich odpowiedników w Mistrzostwach Świata nie ma takiego poziomu doświadczenia,” twierdzi.
„Jeśli wciąż tu jestem, to dlatego, że francuska drużyna wygrała wiele meczów. W przeciwnym razie moja kadencja mogłaby się zakończyć już dawno temu, czy to z mojego wyboru, czy kogoś innego,” dodaje. Ostatecznie to była jego decyzja. Jak potwierdził w styczniu 2025 roku, Deschamps ustąpi na koniec kampanii Les Bleus tego lata.
To nie jest dla niego emerytura, ale jako były trener Juventusu, Antoine Monaco i Marsylii, nie martwi się tym, co przyniesie przyszłość. „Nie podejmę żadnych decyzji do czasu po Mistrzostwach Świata,” stwierdza, przyznając, że pojawiły się pewne możliwości.
Kiedy rozmawia o potencjalnej przerwie, Deschamps zaznacza, że ma „wolność wyboru.” W przeciwieństwie do swojej wcześniejszej przerwy od gry w latach 2007-2009, kiedy często był zapraszany, przypomina sobie rozmowę ze swoim synem: „Problem polega na tym, że konsekwentnie odstajesz.” Jego przyszłość nie zależy od Mistrzostw Świata dla potwierdzenia.
Deschamps może nie koncentrować się na spuściźnie, ale gdy odchodził z Château de Clairefontaine po raz ostatni w niedzielę, z pewnością stworzył znaczącą.
